คู่มือช่วยเหลือและบทเรียน

บทนำสู่เส้นโครงแผนที่

เส้นโครงแผนที่ คือการแปลงทางคณิตศาสตร์ที่เปลี่ยนโลกทรงกลมสามมิติของเราให้อยู่บนพื้นผิวสองมิติ ความท้าทายพื้นฐานของการทำแผนที่นี้ก่อให้เกิดวิธีแก้ที่สร้างสรรค์นับร้อยแบบตลอดหลายศตวรรษ แต่ละแบบมีคุณสมบัติและวัตถุประสงค์เฉพาะตัว

โปรแกรมสำรวจเส้นโครงแผนที่ ช่วยให้คุณเห็นภาพการแปลงเหล่านี้แบบโต้ตอบได้ ให้คุณสำรวจว่าเส้นโครงแผนที่แบบต่าง ๆ ทำให้พื้นที่ รูปร่าง ทิศทาง และระยะทางบิดเบี้ยวอย่างไร เมื่อแทนลูกโลกของเราบนพื้นผิวแบนราบ

ไม่ว่าคุณจะเป็นนักเรียน ครูอาจารย์ นักทำแผนที่ หรือเพียงแค่สนใจเรื่องแผนที่ เครื่องมือนี้ช่วยให้คุณเข้าใจศิลปะเชิงคณิตศาสตร์เบื้องหลังแผนที่ที่เราใช้กันทุกวัน

รู้หรือไม่?

เป็นไปไม่ได้ทางคณิตศาสตร์ที่จะสร้างแผนที่แบนราบของโลกให้สมบูรณ์แบบ ทรงกลมกับระนาบโค้งต่างกัน และ Theorema Egregium ของเกาส์พิสูจน์ว่าไม่ว่าจะยืดอย่างไรก็ประสานทั้งสองเข้าด้วยกันไม่ได้ เส้นโครงแผนที่ทุกแบบจึงต้องยอมเสียบางอย่างไป ไม่ว่าจะเป็นพื้นที่ รูปร่าง ระยะทาง หรือทิศทาง ไม่มีเส้นโครงแผนที่ใดที่คงรูปและเท่าพื้นที่พร้อมกัน วงรีทิสโซต์ คือวิธีที่นักทำแผนที่ใช้ดูว่าเส้นโครงแผนที่หนึ่งยอมเสียอะไรไป วาดวงกลมเล็ก ๆ ลงบนลูกโลก แล้ววงรีที่มันกลายเป็นบนแผนที่จะแสดงความบิดเบี้ยว ณ จุดนั้น

คู่มือเริ่มต้นอย่างรวดเร็ว

เริ่มใช้โปรแกรมสำรวจเส้นโครงแผนที่ได้ในไม่กี่ขั้นตอน:

พื้นฐาน

1

เลือกเส้นโครงแผนที่

เปิดแผงเส้นโครงแผนที่แล้วดูตามตระกูล ทั้งทรงกระบอก อะซิมุทัล ทรงกรวย และอื่นๆ จากนั้นเลือกเส้นโครงแผนที่ใดก็ได้เพื่อใช้กับแผนที่

2

ปรับมุมมอง

ใช้แถบเครื่องมือแผนที่เพื่อทำงานกับแผนที่

  • • เครื่องมือหมุน ลากเพื่อหมุนลูกโลก
  • • ย่อขยาย ล้อเมาส์หรือการหุบนิ้วปรับมาตราส่วนแผนที่
  • • เครื่องมือย้าย ลากเพื่อเลื่อนแผนที่
  • • เครื่องมือเลือก คลิกหรือแตะฟีเจอร์เพื่อดูแอตทริบิวต์
3

รูปแบบและความละเอียด

ในส่วนที่ย่อขยายได้ของแต่ละชั้นข้อมูล คุณปรับสีและความทึบได้ ส่วนความละเอียดควบคุมระดับรายละเอียดของข้อมูลเวกเตอร์ ค่าที่สูงกว่าหมายถึงรายละเอียดมากกว่า ซึ่งมีประโยชน์เวลาส่งออก

4

เครื่องมือแสดงผลและแท็บแก้ไข

ใช้เครื่องมือแสดงผล (เส้นกริดพิกัด ขอบเขตเส้นโครงแผนที่ ดวงอาทิตย์ จุดตรงข้ามซีกโลก เส้นทาง) และเพิ่มภาพวาดของคุณเองในแท็บแก้ไข เพื่อเสริมให้แผนที่สมบูรณ์ขึ้น

5

ส่งออกแผนที่ของคุณ

เมื่อพอใจกับแผนที่แล้ว ใช้ตัวเลือกการส่งออกเพื่อดาวน์โหลดเป็น PNG, JPG, SVG หรือ GeoJSON

ขั้นสูง

  • จัดลำดับชั้นข้อมูลใหม่เพื่อควบคุมลำดับการวาดและลำดับความสำคัญในการแสดงผล
  • คัดลอกฟีเจอร์ไปยังชั้นข้อมูลแบบไดนามิกเพื่อแก้ไขรูปทรงและสี
  • เครื่องมือแสดงผลแต่ละตัวมีตัวเลือกของตัวเอง (เช่น ช่วงเส้นกริดพิกัด เวลาของดวงอาทิตย์ จุดของเส้นทาง)
  • นำเข้า GeoJSON ของคุณเองเพื่อเพิ่มข้อมูลของคุณ
  • แก้ไขจุดยอดและเปลี่ยนสีฟีเจอร์ได้โดยตรงในโหมดแก้ไขของแคนวาส
  • ใช้เมนูคลิกขวาบนแผนที่สำหรับการกระทำอย่างรวดเร็ว เช่น คัดลอกไปยังชั้นข้อมูลแบบไดนามิก กำหนดสี สร้างกริด กรอบล้อมรอบ จุดศูนย์ถ่วง และอื่น ๆ

การส่งออกแผนที่

เลือก PNG/JPG สำหรับภาพแรสเตอร์ที่เรนเดอร์ด้วย GPU, SVG สำหรับเวกเตอร์ หรือ GeoJSON สำหรับข้อมูลเชิงภูมิศาสตร์

  1. เปิดแผงส่งออก
  2. เลือก PNG, JPG, SVG หรือ GeoJSON
  3. สำหรับ PNG/JPG ให้กำหนดความละเอียดและพื้นหลัง สำหรับ SVG หรือ GeoJSON ให้เลือกชั้นข้อมูล
  4. คลิกส่งออกเพื่อดาวน์โหลด

ตัวควบคุมและส่วนติดต่อผู้ใช้

เรียนรู้ส่วนติดต่อผู้ใช้ให้ชำนาญเพื่อใช้โปรแกรมสำรวจเส้นโครงแผนที่ได้เต็มที่:

แถบเครื่องมือแผนที่

แถบเครื่องมือแผนที่รวมเครื่องมือที่คุณใช้บนตัวแผนที่เอง บนจอกว้างแถบจะลอยอยู่ใต้แผนที่ ส่วนบนโทรศัพท์จะตรึงอยู่เหนือแผนที่

สลับระหว่างนำทางกับวาดเพื่อเลื่อนและหมุน หรือเพื่อสร้างและแก้ไขรูปทรงบนผืนผ้าใบ

  • หมุน ลากเพื่อหมุนลูกโลก
  • ย่อขยาย ใช้ล้อเมาส์หรือหุบนิ้วเพื่อปรับมาตราส่วนแผนที่
  • ย้าย ลากเพื่อเลื่อนมุมมองแผนที่
  • เลือก คลิกหรือแตะฟีเจอร์เพื่อดูรายละเอียด
  • รีเซ็ต: กลับสู่มุมมองและการหมุนเริ่มต้น

แผง

สารบบเส้นโครงแผนที่และรายละเอียดฟีเจอร์อยู่ในแผง โดยอยู่ข้างแผนที่บนจอกว้าง และอยู่ในแผ่นที่คุณดึงขึ้นมาคลุมแผนที่บนโทรศัพท์

  • แผงเส้นโครงแผนที่: เลือกดูและเลือกจากเส้นโครงแผนที่หลายสิบแบบ
  • รายละเอียดฟีเจอร์: ดูแอตทริบิวต์ของฟีเจอร์ที่เลือกบนแผนที่

แผงและตัวเลือก

เปิดแผงชั้นข้อมูลและเครื่องมือ

  • แผงชั้นข้อมูล: เพิ่ม นำออก จัดลำดับชั้นข้อมูล เปิดส่วนที่ย่อขยายได้ของชั้นข้อมูลเพื่อปรับสี ความทึบ และความละเอียด
  • แผงเครื่องมือแสดงผล: ตั้งค่าเส้นกริดพิกัด ขอบเขตเส้นโครงแผนที่ ดวงอาทิตย์ จุดตรงข้ามซีกโลก และเส้นทาง
  • แผงแก้ไข: สลับไปโหมดการวาดเพื่อเพิ่มจุด เส้น รูปหลายเหลี่ยม ข้อความ และแก้ไขจุดยอด
  • แผงส่งออก: ส่งออก PNG/JPG จากแคนวาส GPU, เวกเตอร์ SVG หรือข้อมูล GeoJSON

ตัวควบคุมการหมุน

ปรับการวางแนวของลูกโลกอย่างละเอียดด้วยตัวควบคุมการหมุนที่ด้านล่างของหน้าจอ ปรับมุมลองจิจูด (λ) ละติจูด (φ) และโรล (γ) ได้อย่างแม่นยำ

ทำความเข้าใจตระกูลเส้นโครงแผนที่

เส้นโครงแผนที่แบบทรงกระบอก

ฉายลูกโลกลงบนทรงกระบอกแล้วคลี่ออก เส้นโครงแผนที่กลุ่มนี้มีเส้นเมริเดียนและเส้นขนานเป็นเส้นตรง

ตัวอย่าง: เมอร์เคเตอร์ ทรงกระบอกเท่าระยะทาง ทรงกระบอกเท่าพื้นที่

เหมาะที่สุดสำหรับ: การเดินเรือเดินอากาศ แผนที่บนเว็บ บริเวณศูนย์สูตร

เส้นโครงแผนที่แบบอะซิมุทัล

ฉายลงบนระนาบแบนที่สัมผัสลูกโลก ณ จุดหนึ่ง ทิศทางจากจุดศูนย์กลางถูกต้องแม่นยำ

ตัวอย่าง: ออร์โทกราฟิก สเตอริโอกราฟิก อะซิมุทัลเท่าพื้นที่

เหมาะที่สุดสำหรับ: บริเวณขั้วโลก มุมมองรายซีกโลก การนำทางทางวิทยุและการบิน

เส้นโครงแผนที่แบบทรงกรวย

ฉายลงบนทรงกรวยที่ครอบลูกโลกไว้ ใช้เส้นขนานมาตรฐานหนึ่งหรือสองเส้นเพื่อลดความบิดเบี้ยว

ตัวอย่าง: อัลเบอร์สเท่าพื้นที่ ทรงกรวยคงรูปของลัมแบร์ต

เหมาะที่สุดสำหรับ: บริเวณละติจูดกลาง ประเทศที่แผ่ตัวในแนวตะวันออกถึงตะวันตก

เส้นโครงแผนที่แบบกึ่งทรงกระบอก

คล้ายแบบทรงกระบอกแต่เส้นเมริเดียนโค้ง มักใช้กับแผนที่โลกเพราะช่วยถ่วงดุลความบิดเบี้ยว

ตัวอย่าง: โรบินสัน มอลล์ไวเดอ เนเชอรัลเอิร์ท

เหมาะที่สุดสำหรับ: แผนที่โลก แผนที่เฉพาะเรื่อง แผนที่อ้างอิงทั่วไป

เส้นโครงแผนที่แบบทรงหลายหน้า

ฉายลูกโลกลงบนรูปทรงเรขาคณิตสามมิติ (ทรงหลายหน้า) แล้วคลี่ออก ลดความบิดเบี้ยวด้วยการแยกส่วน

ตัวอย่าง: วอเทอร์แมนบัตเตอร์ฟลาย แอร์โอเชียน ไดแมกซิออน

เหมาะที่สุดสำหรับ: การลดความบิดเบี้ยวโดยรวม แผนที่เชิงศิลปะ งานดิจิทัล

Projection Catalog

Explore our complete collection of map projections. Use the search below to find projections by name, properties, or intended use.

Available Projections

Mercator
Equirectangular
Transverse Mercator
UTM (WGS 84)
Lambert-93 (EPSG:2154)
Brazil Polyconic (EPSG:5880)
CGCS2000 / Albers
LAEA Europe (EPSG:3035)
Hobo–Dyer (Cylindrical 37.5°)
Peters (Cylindrical 45°)
Equal Earth
Mollweide
Robinson
Natural Earth
Winkel Tripel
Eckert III
Eckert IV
Goode Homolosine (uninterrupted)
Interrupted Quartic Authalic
Collignon
Orthographic
Azimuthal Equal Area
Azimuthal Equidistant
Stereographic
Gnomonic
Airy
Aitoff
Hammer
Satellite
Albers USA
ConicEqualArea
Conic Equidistant
Conic Conformal
Bonne
Waterman
Waterman (Antarctica)
Cahill Butterfly
Cahill-Concialdi
Airocean
Cubic
Dodecahedral
Icosahedral
TetrahedralLee
PeirceQuincuncial
Interrupted Mollweide
Interrupted Mollweide Hemispheres
Imago
Gilbert
Gingery
Rectangular Polyconic (war office)
Equal-Differential Polyconic (China)
Van der Grinten
Berghaus

เครื่องมือแสดงผล

เพิ่มความเข้าใจของคุณด้วยตัวช่วยแสดงภาพเหล่านี้:

เส้นกริดพิกัด

แสดงกริดของเส้นละติจูดและลองจิจูด เพื่อให้เห็นว่าเส้นโครงแผนที่ทำให้ระบบพิกัดบิดเบี้ยวอย่างไร

ป้ายกำกับเส้นกริดพิกัด

กำกับเส้นกริดพิกัดไว้ภายในเส้นโครงแผนที่ หรือตรึงไว้ด้านนอกตามขอบกรอบมุมมองที่มองเห็น

ขอบเขตเส้นโครงแผนที่

แสดงขอบเขตของเส้นโครงแผนที่ เพื่อให้เข้าใจรูปทรงและขอบเขตของมัน

ตำแหน่งดวงอาทิตย์

แสดงรูปแบบกลางวันและกลางคืนบนโลกสำหรับวันที่และเวลาใดก็ได้ เล่นภาพเคลื่อนไหวเพื่อดูว่าแสงกลางวันเปลี่ยนไปอย่างไรตลอดทั้งวัน

จุดตรงข้ามซีกโลก

คลิกจุดใดก็ได้บนโลกเพื่อดูจุดตรงข้ามของมัน (จุดที่อยู่ตรงข้ามพอดีอีกด้านหนึ่งของลูกโลก)

วงรีทิสโซต์

แสดงวงกลมที่บอกว่าเส้นโครงแผนที่ทำให้พื้นที่และรูปร่างบิดเบี้ยวอย่างไรในแต่ละตำแหน่ง

วงกลมระยะทาง

วาดวงที่มีระยะห่างเท่ากันจากจุดศูนย์กลางที่เลือก พร้อมคำอธิบายสัญลักษณ์สีที่บอกระยะทางของแต่ละวง

เส้นทางวงกลมใหญ่

วาดเส้นทางวงกลมใหญ่ระหว่างจุดสองจุด เพื่อดูเส้นทางที่สั้นที่สุดบนพื้นผิวลูกโลก

มุมบ่ายเบนแม่เหล็ก

แสดงขั้วแม่เหล็กและขั้วแม่เหล็กโลกในอดีตตามปี เลือกแสดงขั้วแม่เหล็กโลกและอ้างอิงแหล่งข้อมูลได้

การทดลองเชิงแผนที่

ลองการทดลองที่น่าสนใจเหล่านี้เพื่อเข้าใจเส้นโครงแผนที่ลึกขึ้น:

🍊

ความท้าทายเปลือกส้ม

ลองปอกส้มแล้ววางเปลือกให้แบนราบโดยไม่ฉีก การสาธิตด้วยของจริงนี้แสดงว่าทำไมเส้นโครงแผนที่ทุกแบบจึงต้องทำให้บางอย่างบิดเบี้ยว คุณไม่สามารถทำให้ทรงกลมแบนราบได้อย่างสมบูรณ์แบบ

⭕

เผยวงรีทิสโซต์

เปิดวงรีทิสโซต์ แล้วสลับระหว่างเส้นโครงแผนที่แบบเมอร์เคเตอร์กับมอลล์ไวเดอ สังเกตว่าวงกลมยืดกลายเป็นวงรีต่างกันอย่างไร เมอร์เคเตอร์รักษารูปร่างไว้ แต่ทำให้พื้นที่บิดเบี้ยวอย่างมากใกล้ขั้วโลก

🌍

เกมจุดตรงข้ามซีกโลก

ใช้เครื่องมือจุดตรงข้ามซีกโลกเพื่อค้นหาว่าอะไรอยู่ฝั่งตรงข้ามของโลกจากตำแหน่งของคุณพอดี เฉลยล่วงหน้า มักเป็นมหาสมุทร ราว 15% ของแผ่นดินในอาณาเขตประเทศอยู่ตรงข้ามกับแผ่นดินอื่น

✈️

การเดินทางตามวงกลมใหญ่

ใช้เครื่องมือเส้นทางวงกลมใหญ่วางแผนเที่ยวบินจากนิวยอร์กไปโตเกียว สังเกตว่าเส้น “ตรง” นั้นโค้งอย่างมากบนแผนที่เมอร์เคเตอร์ นี่คือเหตุผลที่นักบินไม่บินเป็นเส้นตรงบนแผนที่แบนราบ

☀️

การเดินทางของดวงอาทิตย์

ตั้งชั้นแสดงดวงอาทิตย์ไว้ที่ครีษมายัน (21 มิถุนายน) แล้วดูว่าวงกลมอาร์กติกมีแสงกลางวัน 24 ชั่วโมง ขณะที่วงกลมแอนตาร์กติกมืดสนิท ลองเล่นภาพเคลื่อนไหวตลอดทั้งปีดู

🕵️

นักสืบเส้นโครงแผนที่

คุณบอกได้ไหมว่าแผนที่โลกหรือแอตลาสเล่มโปรดของคุณใช้เส้นโครงแผนที่แบบใด มองหาสัญญาณบ่งชี้ กรีนแลนด์กับแอฟริกาใหญ่เท่ากันหรือไม่ (เมอร์เคเตอร์) ทวีปดู “ถูกต้อง” แต่ถูกบีบเล็กน้อยหรือไม่ (โรบินสัน)

การทำแผนที่เชิงโต้กลับ: มุมมองเชิงวิพากษ์ต่อการทำแผนที่

การทำแผนที่เชิงโต้กลับหมายถึงแนวปฏิบัติในการทำแผนที่ที่ท้าทายขนบการทำแผนที่กระแสหลัก แนวคิดนี้ยอมรับว่าแผนที่ตามแบบแผน รวมถึงแผนที่ที่สร้างด้วยเครื่องมืออย่างนี้ ล้วนสะท้อนโลกทัศน์ โครงสร้างอำนาจ และลำดับความสำคัญในการตัดสินใจบางอย่าง

แผนที่ในฐานะอำนาจ

ทุกการเลือกเส้นโครงแผนที่และทุกการตัดสินใจในการทำแผนที่ล้วนมีนัย เส้นโครงแผนที่แบบเมอร์เคเตอร์ที่พบเห็นได้ทุกที่ แม้จะมีประโยชน์ต่อการเดินเรือ แต่ก็ขยายขนาดของดินแดนในโลกเหนืออย่างมาก ขณะที่ย่อดินแดนในโลกใต้ให้เล็กลง ความบิดเบี้ยวทางสายตานี้หล่อหลอมการรับรู้ถึงความสำคัญและคุณค่าในระดับโลก

การทำแผนที่เชิงวิพากษ์

การทำแผนที่เชิงวิพากษ์ตรวจสอบว่าแผนที่รับใช้ผลประโยชน์เฉพาะกลุ่มอย่างไร และตอกย้ำโครงสร้างอำนาจที่มีอยู่ได้อย่างไร แนวคิดนี้ชวนให้ตั้งคำถามว่า:

  • ใครเป็นผู้สร้างแผนที่ และสร้างเพื่อวัตถุประสงค์ใด
  • ฟีเจอร์ใดถูกวางไว้ตรงกลาง และฟีเจอร์ใดถูกผลักไปชายขอบ
  • การอ้างสิทธิ์ในดินแดนของใครได้รับการยอมรับ และของใครถูกละเลย
  • ระบบความรู้ใดได้รับความชอบธรรมผ่านขนบการทำแผนที่

แนวทางการทำแผนที่ทางเลือก

  • การทำแผนที่แบบมีส่วนร่วมโดยชุมชน

  • การทำแผนที่ความยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อม

  • การแสดงภาพข้อมูลเชิงวิพากษ์

  • การนำเสนอองค์ความรู้ของชนพื้นเมือง

Examples of counter-mapping approaches

การประยุกต์ใช้การทำแผนที่เชิงโต้กลับ

การต่อต้านโดยชุมชน

ชุมชนที่เผชิญความอยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อม การถูกขับไล่ หรือการสกัดทรัพยากร ใช้การทำแผนที่เชิงโต้กลับเพื่อบันทึกผลกระทบที่มองไม่เห็นในแผนที่ทางการ ตัวอย่างเช่น ผู้อยู่อาศัยใกล้โรงงานอุตสาหกรรมทำแผนที่การแพร่กระจายของมลพิษ ผลกระทบต่อสุขภาพ และมูลค่าทรัพย์สินที่ลดลง เพื่อโต้แย้งเรื่องเล่าของบริษัทหรือของรัฐ

การแสดงภาพข้อมูลเชิงวิพากษ์

การทำแผนที่เชิงโต้กลับนำวิทยาการข้อมูลเข้ามาใช้มากขึ้น เพื่อท้าทายอคติของอัลกอริทึมและความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล แนวทางเหล่านี้ตั้งคำถามว่าใครเข้าถึงเครื่องมือเก็บข้อมูลได้ ประสบการณ์ของใครถูกวัด และการนำเสนอเชิงสถิติบดบังความเป็นจริงที่ผู้คนใช้ชีวิตอยู่ได้อย่างไร

การมีส่วนร่วมเชิงวิพากษ์กับการทำแผนที่

แม้โปรแกรมสำรวจเส้นโครงแผนที่นี้จะแสดงแง่มุมทางคณิตศาสตร์ของความบิดเบี้ยวในการทำแผนที่ แต่ก็ควรจำไว้ว่าแผนที่ทุกฉบับ รวมถึงแผนที่ที่สร้างด้วยเครื่องมือนี้ ล้วนทำงานอยู่ภายใต้ขนบและข้อจำกัดบางอย่าง ข้อมูลที่เราใช้ เส้นเขตแดนที่เรายอมรับ และสิ่งที่เราเน้น ล้วนสะท้อนมุมมองเฉพาะแบบ

ลองคิดดูว่าแผนที่ของคุณจะต่างออกไปอย่างไร หากสร้างขึ้นจากระบบความรู้อื่นหรือด้วยลำดับความสำคัญที่ต่างไป การมีส่วนร่วมเชิงวิพากษ์กับการทำแผนที่หมายถึงการคิดให้ไกลกว่าคำถามทางเทคนิค และพิจารณามิติทางสังคมและการเมืองของการนำเสนอเชิงพื้นที่